Dogodilo se na današnji dan - Strana 73
Strana 73 od 98 PrvaPrva ... 2363717273747583 ... PoslednjaPoslednja
Prikaz rezultata 1,081 do 1,095 od ukupno 1456
  1. #1081

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 10. oktobar

    732. - U bici kod Poatjea, grada u zapadnoj Francuskoj, Karlo Martel odneo je odlučujuću pobedu nad Mavrima (Arabljanima) i zaustavio njihovo nadiranje u Francusku.

    1813. - Rođen je Đuzepe Verdi, italijanski kompozitor, uz Vagnera najistaknutiji operski stvaralac 19. veka. Njegove prve opere, nastale u doba bujanja rizorđimenta (pokret za ujedinjenje Italije), odražavaju slobodarske nacionalne ideje tog pokreta ("Nabuko", "Lombardi", "Jovanka od Arka"). U drugom stvaralačkom periodu ističe se osobita melodijska invencija i snažna dramatika ("Travijata", "Trubadur", Rigoleto"). Podstaknut Vagnerom, ali ne ugledajući se na njega, u poslednje opere unosi nove dramske principe ("Aida", "Otelo"). "Falstafom" daje uzor komične opere 19. veka. Od ostalih opera ističu se "Bal pod maskama", "Moć sudbine", "Don Karlos"...

    1830. - Rođena je Izabela II, španska kraljica (1833-186. Za njene vladavine, u Španiji je bilo nekoliko građanskih ratova. Najznačajniji je tzv. Prvi karlistički rat (1833-1840), po formi dinastički rat između starih feudalnih snaga (Don Karlos) i narastajućih kapitalističkih (Izabela II). Njena kasnija konzervativna politika jedan je od uzroka buržoaske revolucije 1868. u kojoj je zbačena.

    1918. - Prva srpska armija počela je operacije za oslobađanje Niša u Prvom svetskom ratu, uprkos upozorenju vrhovnog komandanta savezničkih snaga na Balkanu, francuskog generala Luja Franše Deperea, da je to srljanje u avanturu. Goneći austrijsku i nemačku vojsku dolinom Južne Morave, srpska vojska je, pod komandom vojvode Petra Bojovića, u munjevitom napadu oslobodila Niš i primorala okupatore na povlačenje ka severu.

    1964. - U Tokiju su otvorene 18. moderne Olimpijske igre.

    1970. - Fidži, grupa od 322 ostrva u Pacifiku, dobio je nezavisnost od Velike Britanije i današnji dan slavi se kao Dan nezavisnosti.

    1976. - 98-godišnji Grk Dimitrion Yordanidis je najstariji čovek koji je istrčao maraton. To je učinio za 7 sati i 33 minuta.

    1985. - Umro je Orson Vels, reditelj, glumac, scenograf, novinar i romansijer. Režijom je počeo da se bavi još na koledžu, režirajući Šekspirove drame. Njegov prvi film, "Građanin Kejn" (1941), delo je virtuozne izražajne snage i originalnosti, tehničkih novina i novog načina montaže. Izgradio je osobeni stil i uticao na niz američkih i evropskih reditelja. Svako njegovo delo nosi pečat snažne i originalne ličnosti. Filmovi: "Treći čovek", "Veličanstveni Ambersonovi", "Otelo", "Dama iz Šangaja", "Zrno zla", "Proces"...

    1991. - Skupština Srbije odlučila je da republička zastava bude trobojka, bez zvezde petokrake.

  2. #1082

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 11. oktobar

    1579. - Turskog velikog vezira srpskog porekla, Baja Sokolovića, poznatog kao Mehmed-paša Sokolović, obnovitelja Pećke patrijaršije, ubio je, prema nalogu pašinih neprijatelja, jedan derviš. Budući gotovo neograničeni gospodar Otomanskog carstva, odveden je u ranoj mladosti (danak u krvi) - prema novijim istraživanjima iz manastira Mileševa, gde je sasluživao - poturčen je i školovan u Jedrenu. Meteorski je napredovao - sa manje od 25 godina postao je kapudan-paša (ministar mornarice), 1549. beglerbeg Rumelije (zemlje Balkanskog poluostrva), 1551. glavni zapovednik u ratu s Austrijom, 1555. treći vezir. Drugi vezir je postao 1561, zet sultana Sulejmana II 1562, veliki vezir 1565. Posle smrti Sulejmana II 1566, bio je veliki vezir i pod sultanima Selimom II i Muratom III. Kao veliki vezir Sulejmana II, krio je njegovu smrt prilikom pohoda na Austriju i održao je red u vojsci do dolaska Selima II. Prisilio je 1568. Austriju na mir, a 1570. osvojio Arabiju. Zahvaljujući njemu, Otomansko carstvo vodilo je popustljivu politiku prema Srbima, davalo im povlastice za podizanje manastira, otvaranje štamparije i obnavljanje Pećke patrijaršije 1557, čiji je prvi patrijarh bio njegov brat (ili brat od strica), Makarije Sokolović. U srpskim zemljama podigao je mnoge zadužbine, uključujući znameniti most na Drini u Višegradu.

    1806. - Rođen je srpski knez Aleksandar Karađorđević, sin vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa, u vreme čije vladavine je donet Građanski zakonik i reformisano sudstvo, Srbiji 1856. na Pariskom kongresu date garancije velikih sila i objavljeno "Načertanije" Ilije Garašanina (spoljnopolitički program). Posle svrgavanja kneza Mihaila Obrenovića, na presto su ga 1842. doveli ustavobranitelji. Zbog suprotstavljanja ustavobraniteljskom Savetu i vezivanja za Austriju, "kajmakamska" struja ustavobranitelja zbacila ga je 1858. na Svetoandrejskoj skupštini i vratila na presto kneza Miloša Obrenovića.

    1811. - Počeo je sa radom "The Juliana", prvi parobrod-trajekt.

    1851. - Rođen je srpski kompozitor i horovođa Josif Marinković, član Srpske kraljevske akademije, koji je najveći deo stvaralaštva posvetio herojskoj romantičarskoj muzici, znatno je obogativši u tehničkom i izražajnom pogledu. Njegove solo pesme i mnoge horske kompozicije uz pratnju klavira predstavljaju poseban doprinos srpskoj muzici. Završio je Orguljašku školu u Pragu i u Beogradu je bio dirigent pevačkog društva "Obilić". Dela: horovi "Narodni zbor", "Junački poklič", "Kola", "Potočara", "Zadovoljna reka", solo pesme "Čežnja", "Kaži mi, kaži, Stojanke", crkvena muzika "Liturgija", "Pomen", "Carju nebesni", "Opelo".

    1922. - Prvi put je jedna žena dobila zvanje specijalnog agenta u FBI.

    1936. - Premijerno je pušten "Professor Quiz", prvi radio-kviz.

    1942. - U selu Kriva Reka kraj Brusa, nemački i bugarski vojnici su u Drugom svetskom ratu zatvorili sve stanovnike u crkvu i digli je u vazduh, usmrtivši 320 civila, uglavnom žena i dece.

    1945. - Počeo je kineski građanski rat između snaga koje je predvodio Čang Kaj Šek i onih predvođenih Mao Ce Tungom.

  3. #1083

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 12. oktobar

    - Danas je Miholjdan, praznik pravoslavnih hrišćana, poznat i kao Sveti Kirijak Otšelni. Sveti Kirijak, rođen u Korintu krajem V veka, smatra se stubom pravoslavlja i monaškim učiteljem. Želja za duhovnim životom odvela ga je u Jerusalim, gde je stupio u manastir i od Božjeg čoveka Evstogorija dobio početna uputstva o monaškom životu. Boravio je u više manastira, revnovao je mnogo za pravoslavnu crkvu i razobličavao je razne jeresi, a post i bdenje u pustinji bili su uobičajeni način njegovog dugog života. Poživeo je 109 godina, a upokojio se 557. godine. Mnoge srpske porodice za krsnu slavu imaju Miholjdan, najviše u Boki Kotorskoj, jer se veruje da je Sveti Kirijak zaštitnik moreplovaca. S Miholjdanom nastupa prava jesen, ali kad su dani još topli narod to jesenje doba naziva miholjsko leto.

    1492. - Nakon što je preplovio Atlantski okean, italijanski moreplovac Kristofor Kolumbo ugledao je Bahame misleći da je stigao u istočnu Aziju. Njegova ekspedicija istog dana je stupila na kopno i proglasila ga španskom zemljom.

    1810. - Prvi put je održan Oktobarfest. Kada se bavarski kralj Louis I oženio sa princezom Therese von Sachsen-Hildburghausen, kraljevska porodica je pozvala stanovnike Minhena da prisustvuju veselju održanom na poljima ispred gradskih kapija. Ta polja su nazvana Terezina polja ("Theresienwiese") u čast nove princeze, ali je kasnije naziv skraćen u "Wies'n". Odluka da se ovakvo veselje ponovi i sledećih godina ustanovilo je zapravo tradiciju održavanja Oktobarfesta, koji sada počinje krajem septembra i traje do prve nedelje u oktobru. Konzumiranje alkohola je važan deo modernog festivala: na svakom Oktobarfestu popije se više od milion galona piva.

    1865. - Rođen je srpski geograf Jovan Cvijić, osnivač antropogeografije i geomorfologije u Srbiji i Srpskog geografskog društva, profesor i rektor Univerziteta u Beogradu, predsednik Srpske kraljevske akademije, počasni doktor pariske Sorbone i Karlovog univerziteta u Pragu. Veoma su značajni njegovi radovi o migracijama jugoslovenskih naroda, o morfologiji i hidrografiji Dinarskog krša i drugih kraških predela, tektonici i glacijaciji planina Balkanskog poluostrva, studije o Jadranskom primorju, balkanskim kotlinama i poljima, Šumadiji i Panonskom basenu. Odigrao je izuzetnu ulogu kao savetnik srpskih državnika na mirovnim pregovorima u Parizu posle Prvog svetskog rata. Dela: "Osnove za geografiju i geologiju Makedonije i Stare Srbije" (tri toma), "Antropogeografski problemi Balkanskog poluostrva", "Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje", "Geomorfologija" (dva toma), "Etnogeografske karte jugoslovenskih zemalja", "Geografska karta Jugoslavije", "Govori i članci" (četiri toma).

    1873. - Rođena je srpska slikarka Nadežda Petrović, profesor Akademije likovnih umetnosti u Beogradu i saosnivač "Kola srpskih sestara" (s Branislavom Nušićem). Slikarstvo je studirala u Minhenu i Parizu, a prvu samostalnu izložbu priredila je 1900. godine. Njena dela nose snažan, originalan izraz i izvanredno bogatstvo boja. Sačuvano je oko 200 njenih dela, a pojedine slike ("Resnik", "Autoportret", "Notr Dam", "Bulonjska šuma") ravne su radovima vrhunskih evropskih majstora tog vremena. Njeno delo obuhvata raspon od plenerizma do snažnog realizma prožetog ekspresionizmom. U Srbiji svog doba ona se najsnažnije vezala za modernu umetnost i anticipirala njen dalji razvoj. Rođena je u porodici u kojoj su dve sestre postale slikarke, jedna muzičar, a najmlađi brat Rastko pisac. Umrla je od tifusa 1915. u valjevskoj bolnici, gde je kao bolničarka negovala ranjene srpske vojnike.

    1874. - Rođen je srpski arheolog Vladimir Petković, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti i upravnik Narodnog muzeja u Beogradu, stručnjak za srpsku srednjovekovnu umetnost. Bio je urednik specijalizovanog časopisa "Starinar" i prvi direktor Arheološkog instituta SANU. Rukovodio je otkopavanjima Stobija i Caričinog Grada. Dela: "Pregled crkvenih spomenika kroz povesnicu srpskog naroda", "Le peiunture serbe en Mouen age " (Srpsko slikarstvo u srednjem veku), monografije o manastirima Žiča, Ravanica, Studenica, Kalenić i Dečani.

    1897. - U Beograd su iz Beča preneseni posmrtni ostaci srpskog jezičkog reformatora Vuka Stefanovića Karadžića i sahranjeni u porti Saborne crkve.

    1918. - "Marš na Drinu" srpskog kompozitora Stanislava Biničkog prvi put je odjeknuo ulicama Niša, tek oslobođenog u Prvom svetskom ratu. Uz zvuke marša, pobedonosno je koračala Drinska divizija srpske vojske.

    1918. - U dečjoj bolnici u Bostonu prvi put su korišćena "gvozdena pluća".

    1931. - Svečano je otvoren spomenik Isusa Hrista sa raširenim rukama, "Korkovado", zaštitni znak Rija de Ženeira. Spomenik težak 1.145 tona napravio je francuski skulptor Maksimilijan Pol Landovski. Spomenik se nalazi na 710 metara visine i godišnje ga poseti u proseku oko 770.000 ljudi.

    1934. - Maloletni Petar I Karađorđević proglašen je kraljem Jugoslavije, tri dana pošto je u Marseju ubijen njegov otac Aleksandar I, u atentatu koji su, uz pomoć italijanskih fašista, izvele hrvatske ustaše.

    1968. - Otvorene su 19. olimpijske igre u Meksiku. Norma Enriqueta Basilio Satelo je prva žena koja je zapalila olimpijsku vatru.

    1999. - Umro je Vilt Čembrlen u 63. godini. Najznačajnija novinska agencija, "Asošijeted pres", uvrstila ga je neki mesec kasnije među deset najboljih američkih sportista 20. veka, kao jedinog košarkaša pored Majkla Džordana. Vilt Čembrlen će ostati upamćen po tome što je 1962. godine u Heršiju, u utakmici protiv Njujorka, postavio rekord svih vremena, postigavši 100 poena na jednoj utakmici. Poređenja radi, maksimum Majkla Džordana je 69 poena, a naš rekorder je neprikosnoveni Radivoje Korać, koji je postigao 99 poena za OKK u utakmici protiv švedskog Alvika 1965. godine. Inače, u Čembrlenovoj statistici povodom ovoga interesantan je podatak da je 118 puta zabeležio više od 50 poena po utakmici.

  4. #1084

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 13. oktobar

    1792. - Položen je kamen temeljac za predsedničku rezidenciju u Vašingtonu 1800. godine; predsednik Džon Adams bio je prvi koji se uselio u ovu kuću, ubrzo poznatu kao Bela kuća.

    1812. - Britanske i indijanske snage predvođene ser Ajzakom Brokom (Isaac Brock) porazile su Amerikance u bici kod Queenstown Heights-a, u Ontariju. Engleska pobeda uspešno je okončala svaki dalji pokušaj Amerikanaca da uđu u Kanadu.

    1921. - Rođen je Iv Montan, francuski šansonjer i glumac italijanskog porekla, bivši frizer, doker i metalski radnik. Sem na filmu, sa dosta uspeha nastupao je i kao dramski glumac u pozorištu. Glavni filmovi: "Vrata noći", "Nadnica za strah", "Heroji su umorni", "Veštice iz Salema"...

    1943. - Italija je objavila rat svom dotadašnjem savezniku Nemačkoj.

    1962. - Na Brodveju je premijerno izveden komad "Ko se boji Virdžinije Vulf" sa Utom Hagen.

    1967. - Umro je srpski inženjer Dobrivoje Božić, konstruktor najbolje svetske automatske vazdušne kočnice na železnicama. "Kočnica Božić" u Jugoslaviji je usvojena 1922, a kad je ubrzo Međunarodna železnička unija proglasila taj uređaj boljim od svih dotadašnjih, usvojena je i u drugim zemljama. Božićeva kočnica neprevaziđena je po jednostavnosti konstrukcije, lakoći rukovanja i snazi delovanja.

    1977.
    - Palestinci su oteli nemački Lufthanzin avion, sa zahtevom da se osloboi 11 zatvorenih članova nemačke Bader-Majnhof terorističke organizacije, poznate i kao Crvene brigade. Palestinski otmičari spustili su avion u Mogadišu, prestonici Somalije tek 17. oktobra, prethodno usmrtivši jednog od pilota. Rano izjutra, nemačke specijalne jedinice zauzele su avion, oslobodivši 86 talaca i ubivši trojicu od četiri otmičara. Vođe Bader-Majnhova na ovo su reagovale izvršivši samoubistvo u zatvorskoj jedinici u Nemačkoj.

    1981. - Hosni Mubarak izabran je za predsednika Egipta.

    1987. - Prvi put su dresirani delfini korišćeni u vojne svrhe. Koristili su ih Amerikanci u Persijskom zalivu.

    1993. - Sud u Hamburgu proglasio je Nemca Gintera Parhea krivim zbog ranjavanja nožem jugoslovenske teniserke Monike Seleš, ali je na osnovu toga doneo presudu koja je širom sveta ocenjena kao skandalozna. Parhe je kažnjen uslovno na dve godine zatvora.

  5. #1085

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 14. oktobar

    - Danas je praznik Pokrov Presvete Bogorodice. Crkva je oduvek proslavljala Presvetu Bogorodicu kao pokroviteljicu i zaštitnicu hrišćana koja svojim molitvama umilostivljava Boga prema nama grešnima. Bezbroj puta pomagala je pojedincima i narodima, u ratu i miru i svuda u nevoljama. Događaj koji crkva danas praznuje desio se 14. oktobra (1. oktobra po starom kalendaru) 911. godine, u vreme cara Lava Mudroga (Filosofa). Bilo je svenoćno bdenje u Bogorodičinoj crkvi Vlaherne u Carigradu. Crkva je bila puna naroda, a negde u pozadini stajao je sveti Andrej Jurodivi sa svojim učenikom Epifanijem. U četiri sata posle ponoći, ugledao je sveti Andrej Presvetu Bogorodicu sa rasprostrtim omoforom iznad naroda, kao da tom odećom pokriva narod. Bila je odevena u zlatnokrasnu porfiru i blistala je okružena apostolima, svetiteljima, mučenicima i devicama. Sveti Andrej pokaza rukom Epifaniju i upita ga da li i on vidi "Caricu i gospođu kako se moli za sav svet", što Epifanije začuđen potvrdi. Zbog tog događaja, uvedeno je ovo praznovanje da nas stalno podseća na taj trenutak i na stalno pokroviteljstvo Presvete Bogorodice, kad god to u nevoljama od nje molitveno tražimo.

    1066. - Engleski kralj Harold II je poražen u bici kod Hestingsa od normanskih snaga predvođenih Viljemom Osvajačem. Harold je ubijen, a njegove snage uništene. On je bio poslednji anglosaksonski kralj Engleske.

    1834. - Henri Bler je prvi crnac u Americi koji je dobio patentnu zaštitu, i to za sadilicu kukuruza.

    1894. - U Beogradu je na liniji Kalemegdan-Slavija pušten u saobraćaj prvi tramvaj na konjsku vuču. U gradu je već 1896. bilo 9,5 kilometara tramvajskih šina, a između Terazija i Topčidera saobraćao je električni tramvaj.

    1941. - Okupatorski vojnici nacističke Nemačke su u Srbiji u Drugom svetskom ratu počinili jedan od najtežih ratnih zločina, streljavši u Kraljevu više od 6.000 srpskih civila, uključujući žene i decu.

    1944. - Umro je srpski slikar Marko Murat, osnivač Umetničke zanatske škole u Beogradu, koji je počeo kao realista, ali se potom približio impresionistima. Slikao je portrete, istorijske kompozicije, predele, snažno je uticao na stvaranje tzv. Beogradske škole i u srpsko slikarstvo je uneo nova umetnička shvatanja i razvio interesovanje za probleme svetlosti.

    1944. - Nemački feldmaršal Ervin Romel je, posle neuspelog atentata na Hitlera (20. avgusta 1944.), kao jedan od zaverenika, izvršio samoubistvo.

    1947. - Američki kapetan Čak Jejger (Chuck Yeager) postao je prva osoba koja je letela brže od brzine zvuka, tj. koja je probila zvučni zid.

    1961. - Početak radova na izgradnji Avalskog tornja. Zidanje je trajalo do sredine 1965. godine.

    1964. - Američki borac za ljudska prava, dr Martin Luter King, dobio je Nobelovu nagradu za mir povodom svoje nenasilne borbe za ukidanje rasnih predrasuda u Americi. Sa svojih 35 godina života, on je ujedno i najmlađa osoba koja je dobila ovo prestižno priznanje.

  6. #1086

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 15. oktobar

    70. p. n. e. - Rođen je Vergilije Publije Maron, rimski pesnik. Napisao je "Bukolike" ("Eclogae" ili "Bucolica") - pastirske idilične pesme, spev o zemljoradnji i pčelama "Georgike" i junački ep "Eneida" o legendarnom Enejinom putovanju posle pada Troje i njegovom nastanjenju u Laciji.

    1582. - Mnoge katoličke zemlje prihvatile su gregorijanski kalendar. Da bi kalendar doveo u sklad sa prirodom, papa Gregorije XIII je prema predlozima jedne komisije poznatih astronoma, izvršio reformu julijanskog kalendara i naredio da se iza četvrtka, 4. oktobra 1582, naredni dan računa kao 15. oktobar.

    1791. - Rođen je srpski pisac Sima Milutinović Sarajlija, preteča srpskih romantičara i autor dela nacionalno-romantičarske egzaltacije, koji je nadimak dobio po mestu rođenja. Školovao se u Beogradu, Zemunu, Segedinu, Sremskim Karlovcima. Borio se u ustancima Srbije za nezavisnost, a u Cetinju je od 1827. bio sekretar vladike Petra I Petrovića Njegoša i vaspitač i pesnički učitelj njegovog sinovca Rada, kasnije Petra II Petrovića Njegoša. Na poziv kneza Miloša Obrenovića, vratio se 1831. u Srbiju i bio diplomatski agent za veze s Crnom Gorom, sekretar Ministarstva prosvete, istoriograf kneza Miloša. Dela: spevovi "Srbijanka", "Trojebratstvo", "Trojesestarstvo", tragedija "Obilić", istorijski spisi "Istorija Srbije", "Istorija Crne Gore", zbirka narodnih pesama "Pjevanija crnogorska i hercegovačka".

    1834. - Srpski knez Miloš Obrenović je ukazom o Velikoj školi u Kragujevcu naložio "popečitelju prosveštenija" da "novi i shodni poredak uvede, kako bi se u njoj i one nauke predavale koje se u prosveštenijim evropejskim carstvima i po školama, takozvanim gimnazijama, predaju". Tu gimnaziju pohađali su mnogi srpski pisci i umetnici - Radoje Domanović, Jovan Ilić, Svetozar Marković, Sreten Popović, Vojislav Ilić, Dobrica Milutinović.

    1844. - Rođen je Fridrih Niče, nemački filozof, profesor klasične filologije. Osnovu njegovog filozofskog učenja predstavlja ideja o natčoveku. Dela su mu više pesničkog nego naučnog karaktera, a neko vreme je, naročito početkom 20. veka, uticao na književno stvaranje u većini evropskih zemalja. Dela: "Tako je govorio Zaratustra", "Ecce Homo", "Rođenje tragedije", "Volja za moć", "Ljudsko, suviše ljudsko"...

    1881. - Objavljen je prvi američki ribolovački časopis - "American Angler".

    1917. - U Francuskoj je pogubljena Mata Hari (pravo ime Margaretha Geertruida Zelle), igračica i kurtizana, poreklom Holanđanka, upamćena kao nemačka špijunka za vreme Prvog svetskog rata.

    1989. - Umro je srpski pisac Danilo Kiš, jedan od najvećih u srpskoj literaturi, u čijim je delima sažeta sva gorčina surovog 20. veka. Pisao je negovanim stilom, s moderno shvaćenom fabulom. Diplomirao je svetsku književnost na Beogradskom univerzitetu. Bio je dramaturg pozorišta "Atelje 212" u Beogradu i lektor u Strazburu, Bordou i Lilu. Dela: romani "Psalam 44", "Mansarda", "Bašta, pepeo", "Peščanik", "Grobnica za Borisa Davidoviča", pripovetke "Rani jadi", "Enciklopedija mrtvih", drama "Elektra 70", polemički spis "Čas anatomije".

  7. #1087

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 16. oktobar

    - Danas je Svetski dan hrane, ustanovljen 1979. Tog dana 1945. UN su osnovale Organizaciju za hranu i poljoprivredu (FAO).

    1793. - Franucska kraljica Marija Antoneta je giljotinirana, devet meseci posle svog supruga kralja Luja XVI.

    1837. - Srpski knez Miloš Obrenović ukinuo je kuluk - besplatan rad seljaka koji su koristili kmetovi, nahijske starešine i sveštenstvo. U tome se preterivalo, što je bilo povod za odmetanje seljaka u hajduke. Kuluk je više puta zabranjivan, ali su ukazom kneza Miloša ukinuti svi njegovi vidovi, osim kuluka za održavanje puteva i mostova.

    1854. - Rođen je engleski književnik Oskar Vajld. Pord pesama, napisao je roman "Slika Dorijana Greja", nekoliko duhovitih komedija ("Idealan muž", "Glavno je zvati se Ernest"...), dramu "Saloma", ali najbolja i najčuvenija njegova dela su "De Profundis" (napisano na robiji u Redingu, gde je na dve godine, od 1895. do 1897, osuđen za seksualnu nastranost) i "Balada o tamnici u Redingu" (napisano 189. Po izlasku sa robije, živeo je u Parizu pod imenom Sebastian Melmoth.

    1869. - Jedan hotel u Bostonu postao je prva zgrada sa unutrašnjim vodovodom u modernom smislu te reči.

    1910. - Jedan od pionira srpskog vazduhoplovstva, Ivan Sarić, izveo je, pred više hiljada znatiželjnika u Subotici, let drvenim "monoplanom" koji je sam konstruisao. Uzdigao se na visinu od 30 metara i u širokom luku obleteo konjičko trkalište. Sarićev "monoplan" čuva se u Muzeju vazduohoplovstva u Surčinu.

    1923. - Osnovana je kompanija "Dizni".

    1946. - Nad deset nacističkih oficira izvršena je smrtna kazna, nakon suđenja u Ninbergu za ratne zločine.

    1983. - Umro je srpski slikar i likovni kritičar Mihailo Petrov, jedan od vodećih učesnika u velikom preobražaju umetnosti u Jugoslaviji između dva svetska rata. Bio je profesor Akademije primenjenih umetnosti u Beogradu. Ilustrovao je mnogobrojne knjige.

    1993. - Prvi let motornim zmajem iznad Beograda (Kalemegdana) obavljen je u okviru prvog aeromitinga aerokluba "Naša krila". Prvi put obavljeni su i skokovi padobranaca iz istog motornog zmaja. Poletanje i sletanje organizovano je sa savskog keja između Gazele i tramvajskog mosta, a leteo je zmajar Bane Miljković.

  8. #1088

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 17. oktobar

    - Danas je praznik Sveti Stefan Štiljanović. Rođen je u Paštrovićima i bio je srpski despot. Upravljao je srpskim narodom u preteškim vremenima, boreći se hrabro i istrajno protiv Turaka i Latina. Ovaj veliki rodoljub i pravednik božji može se uporediti po svemu sa svetim Aleksandrom Nevskim i svetim kraljem Jovanom Vladimirom. Umro je početkom 16. veka. Na njegovom grobu često se noću pojavljivala svetlost, zahvaljujući kojoj su i pronađene njegove mošti. Kada je Stefanova žena videla njegove netljene mošti, i ona se zamonašila i do kraja provela u manastiru svoj podvižnički život. Stefanovo telo dugo je počivalo u fruškogorskom manastiru Šišatovcu. Za vreme Drugog svetskog rata preneseno je u Beograd i položeno u Sabornu crkvu pored tela kneza Lazara.

    1860. - U Škotskoj je održan prvi profesionalni golf turnir. Pobednik je bio Vili Park (Willie Park).

    1909. - Prvi let dr Vladimira Aleksića u Pančevu.

    1912. - Srbija i Bugarska su, devet dana posle Crne Gore, objavile rat Turskoj, a 18. oktobra na strani balkanskih saveznika u Prvi balkanski rat ušla je i Grčka. Za nepun mesec dana oslobođen je gotovo ceo Balkan od Turaka, a na mirovnoj konferenciji u Londonu Turska se odrekla teritorija u Evropi, izuzev teritorije oko grada Jedrena, zbog čega je rat nastavljen do pada Jedrena u martu 1913, a mir između balkanskih saveznika i Turke potpisan je u Londonu 13. maja 1913.

    1920. - Rođen je Montgomeri Klift, američki filmski glumac, poznat po ulogama ljubavnika sa primesom psihopatoloških kompleksa. Umro je 1966. godine. Filmovi: "Mesto pod suncem", "Odavde do večnosti", "Naslednica", "Stanica Termini"...

    1931. - Najčuveniji kriminalac svih vremena, Al Kapone, osuđen je u Čikagu zbog izbegavanje poreza na 11 godina zatvora.

    1945. - Huan Peron uveo je diktaturu u Argentini.

    1957. - Francuski pisac Alber Kami dobio je Nobelovu nagradu za književnost.

    1967. - Prvi put je izveden mjuzikl "Kosa".

    1972. - Umro je srpski princ Đorđe Karađorđević, stariji sin kralja Petra I, koji se odrekao prava na presto i posvetio vojničkoj karijeri. Do 16. godine, služio je u Petrogradu u paževskom korpusu s mlađim bratom Aleksandrom i vratio se u Srbiju kada je Petar I 1903. postao kralj. Učestvovao je u oba balkanska i u Prvom svetskom ratu, a u jurišu na Mačkovom kamenu 1914. teško je ranjen. Posle oslobođenja zemlje, bio je žrtva dvorskih spletki, proglašen je maloumnim i do početka Drugog svetskog rata bio je na prinudnom lečenju. Odbio je da se 1941. pridruži vladi i kralju u izbeglištvu, a potom je odbio i nemačku ponudu da se nastani u Belom dvoru.

    1989. - San Francisko je zadesio najstrašniji zemljotres još od onog 1906. godine. Ovaj zemljotres trajao je svega 15 sekundi i bio je jačine 7,1 stepen po Rihterovoj skali. Njegove posledice mogli su da vide milioni ljudi koji su u tom momentu čekali direktan prenos bejzbol utakmice između San Francisco Giants-a i Oakland Athletics-a. Podrhtavanje je počelo nekoliko sekundi pre početka utakmice i sportski komentatori ubrzo su se našli u sasvim drugoj ulozi, direktno svedočeći o paklu koji je nastao na stadionu. U zemljotresu je poginulo 63 ljudi, više od 3.000 bilo je povređeno, a preko 100.000 zgrada ozbiljno oštećeno.

    1997. - Rano ujutru dotrajale električne instalacije izazvale su požar u Jugoslovenskom dramskom pozorištu. Radovi na obnovi ovog pozorišta počeli su već sledeće 1998. godine, ali su prolongirani zbog nedostatka novca, bombardovanja i sl, te je pozorište ponovo otvorilo vrata tek u prvoj polovini 2003. godine.
    Poruku je izmenio Morpheus, 16.10.2009 u 23:39

  9. #1089

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Dogodilo se na današnji dan - 18. oktobar

    1469. - Ferdinand, kralj Argonije, oženio se sa Izabelom od Kastilje i dobio Kastilju, čime je izvršio ujedinjenje Španije, čiji je bio kralj od 1479. do 1516. godine. Njihova vladavina upamćena je po uvođenju zloglasne španske inkvizicije 1480. godine, ali i po tome što je tada bila opremljena Kolumbova ekspedicija koja ja otkrila Ameriku.

    1692. - Postavljen je kamen temeljac Petrovaradinske tvrđave kod Novog Sada, na ruševima srednjovekovne tvrđave, na uzvišenju 40 metara iznad Dunava. Nova tvrđava sastojala se od Gornjeg i Donjeg grada, imala je visoke bedeme i bila je okružena šančevima u koje je puštana voda.

    1842. - Rođen je srpski političar, ekonomista, diplomata, istoričar i pisac Čedomilj Mijatović, član Srpske kraljevske akademije, utemeljivač Narodne banke Srbije, profesor ekonomije na Velikoj školi u Beogradu. Posle završenog Liceja u Beogradu, studirao je političko-ekonomske nauke u Minhenu, Lajpcigu, Cirihu i Beču. Između 1873. i 1889. bio je više puta ministar inostranih poslova i ministar finansija. Kao šef srpske diplomatije, potpisao je s Austro-Ugarskom 1881. Tajnu konvenciju, a kao ministar finansija je uveo dinar kao novčanu jedinicu Srbije i metarski sistem mera. Odlučujuće je doprineo izgradnji železnica u Srbiji i njenom uključivanju u svetske finansijske tokove. Prvi je u Srbiji počeo sistematski da izučava privrednu istoriju. Mnogo je prevodio s engleskog, uključujući "Istoriju civilizacije u Engleskoj" Henrija Tomasa Bakla (Henry Thomas Buckle). Posle pada dinastije Obrenović 1903, napustio je Srbiju i otišao u London, gde je živeo do smrti 1932. Dela: "Izvod iz političke ekonomije", "Nauka o državnom gazdinstvu ili nauka o financiji", "Istorija trgovine", "Financije srpskog kraljevstva", "Ikonija, vezirova majka", "Rajko od Rasine", "Knez Gradoje od Orlova grada", "Đurađ Branković", "Uspomene balkanskog diplomate".

    1856. - Rođen je srpski geolog i političar Jovan Žujović, geolog svetskog glasa, utemeljivač geološke nauke u Srbiji, predsednik Srpske kraljevske akademije, profesor Beogradskog univerziteta, član mnogih inostranih društava i akademija. Osnovao je Srpsko geološko društvo, Mineraloško-geološki zavod i časopis "Geološki anali Balkanskog poluostrva". Autor je mnogih radova iz svih oblasti geologije i prve geološke karte Srbije i Jugoslavije. Bio je ministar prosvete i spoljnih poslova Srbije i jedan od osnivača Republikanske demokratske stranke. U politiku je ušao pod uticajem Živojina Žujovića i Svetozara Markovića. Dela: "Geologija Srbije I i II", "Topografska i petrografska geologija", "Opšta geologija".

    1898. - Samo godinu dana nakon što je Španija zagarantovala Portoriku nezavisnost, američke snage su ga zauzele i on je došao pod američki kolonijalni sistem.

    1910. - Rođen je srpski kompozitor, dirigent i muzikolog Vojislav Vučković, koji je u Pragu završio Konzervatorijum i Majstorsku školu, gde je i doktorirao. U Beogradu je bio profesor Muzičke škole "Stanković", dirigent Beogradske filharmonije i saradnik više listova i časopisa. Između dva svetska rata je učestvovao u radničkom pokretu, organizovao studentske i radničke horove, bavio se muzičkom kritikom. Uhapšen je zbog provale specijalne policije u okupiranom Beogradu i streljan 1942. Dela: simfonijske poeme "Ozareni put", "Burevesnik", "Herojski oratorijum", balet "Čovek koji je ukrao sunce".

    1931. - Umro je Tomas Alva Edison, američki tehničar i pronalazač (preko hiljadu patenata uglavnom u elektrotehnici). Pronašao je električnu sijalicu sa ugljenim vlaknom, među prvima sagradio električnu centralu, pronašao gramofon, mikrofon, usavršio telefon, akumulator i dr. Ponašao je kinetoskop i prvi put primenio danas uobičajenu filmsku traku od celuloida (35 mm). Vršio je eksperimente u sinhronizovanju filmske slike s tonom reprodukovanim sa ploča kinetofona i sagradio prvi filmski atelje u svetu.

    1963. - Predsednik Jugoslavije Josip Broz Tito je s predsednikom SAD Džonom Ficdžeraldom Kenedijem u Beloj kući razgovarao o akcijama za smanjenje hladnoratovske zategnutosti.

    1991. - Televizija Beograd počela je da emituje program preko satelita.

  10. #1090

    14 Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan, 19. oktobar









    1216. Umro engleski kralj Jovan bez zemlje, mlađi sin Henrija II. Godine 1215. morao da popusti u sukobu s plemstvom i potpiše Veliku povelju sloboda, "Magnu kartu". Tom poveljom ograničena vlast kralja i postavljeni temelji engleske ustavnosti i javnog prava.

    1745. Umro engleski pisac irskog porekla Džonatan Svift, jedan od najoštrijih satiričara u evropskoj literaturi i značajna ličnost u političkom i javnom životu Londona.

    1812. Napoleonove trupe počele povlačenje iz Moskve.

    1813. Kod Lajpciga okončana Bitka naroda, u kojoj su ujedinjene vojske više evropskih država, predvođene Rusijom, Pruskom i Austrijom, porazile Napoleona i prisilile ga na povlaćenje preko Rajne.

    1841. Rođen crnogorski kralj, vojskovođa i pisac Nikola I Petrović Njegoš. Tokom njegove vladavine Crna Gora vodila oslobodilačke ratove i stekla međunarodno priznanje i znatno proširenje teritorije. U novembru 1918. Velika narodna skupština u Podgorici zbacila ga sa vlasti i proglasila prisajedinjenje Crne Gore Kraljevini Srbiji. Umro u Francuskoj 1921. Posmrtni ostaci kralja Nikole i kraljice Milene preneti u zemlju u oktobru 1989. i sahranjeni na Cetinju. Pisao drame i pesme.

    1864. Rođen franucuski hemičar i industrijalac Ogist Limijer. S bratom Lujem napravio prvu filmsku kameru. Braća Limijer otkrila postupak snimanja u prirodnim bojama, a u pariskoj kafani Gran kafe 28. decembra 1895. priredili prvu filmsku predstavu u svetu.

    1872. U Novom Južnom Velsu u Australiji nađen Holtermanov grumen, ploča škriljca teška 235,14 kilograma, u kojoj je bilo 82,11 kilograma zlata, najveća količina ikad nađena.

    1875. Umro engleski fizičar Čarls Vitston, pionir telegrafije. Izumeo metod za određivanje električnog otpora, istraživao elektricitet, svetlost i zvuk.

    1915. Rusija i Italija u Prvom svetskom ratu objavile rat Bugarskoj, koja je napala srpsku vojsku 6. oktobra i time se priključila Centralnim silama.

    1918. U Zagrebu u Prvom svetskom ratu Narodno veće Srba, Hrvata i Slovenaca donelo Deklaraciju o ujedinjenju svih Južnih Slovena u jednu državu.

    1932. U Beogradu otvoren Kolarčev narodni univerzitet, zadužbina Ilije Milosavljevića Kolarca, koji je u tu svrhu testamentom zaveštao oko 50.000 dukata. Zgradu Kolarčevog univerziteta projektovao srpski arhitekta Petar Bajalović.

    1935. Liga naroda uvela sankcije Italiji zbog invazije na Etiopiju.

    1937. Umro novozelandski fizičar engleskog porekla Ernest Raterford, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1908, jedan od utemeljivača moderne atomske teorije. Otkrio tri tipa radijacije koje je nazvao alfa, beta i gama zracima.

    1954. Zaključen anglo-egipatski sporazum o povlačenju britanskih trupa iz zone Sueckog kanala u roku od 20 meseci.

    1964. U udesu sovjetskog aviona Iljušin 18, koji se srušio na Avalu, poginuli svi putnici, među njima šestočlana delegacija sovjetske armije s maršalom Sergejem Birjuzovim na čelu. Delegacija upućena u Beograd da bi učestvovala u proslavi 20. godišnjice oslobođenja Beograda.

    1984. Pripadnici poljske službe bezbednosti kidnapovali varšavskog sveštenika Ježija Popjeluška i posle mučenja ga bacili u veštačko jezero kraj Vloclaveka. Javni proces ubicama, na čelu s funkcionerom službe bezbednosti Gžegožom Pjotrovskim, 1985. odigrao značajnu ulogu u procesu raspadanja komunističkog režima u Poljskoj.

    1986. Predsednik Mozambika Samora Mašel i 30 njegovih pratilaca poginuli u avionskom udesu blizu granice s Južnom Afrikom.

    1994. U eksploziji bombe koju je u gradskom autobusu u Tel Avivu aktivirao bombaš-samoubica poginule 22, povređeno više od 40 osoba.

    1999. U Parizu u 97. godini umrla francuska književnica Natali Sarot, začetnik novog francuskog romana.

    2000. Međunarodni sud za ratne zločine u Ruandi osudio bivšeg premijera te zemlje Žana Kambandu na doživotni zatvor zbog genocida 1994, kada je ubijeno oko pola miliona pripadnika plemena Tutsi i Hutu.

    2001. Najmanje 350 ljudi stradalo kada je prenatrpan brod koji je prevozio iračke emigrante na putu od Sumatre ka Australiji potonuo u blizini Jave.

    2002. Na referendumu u Irskoj prihvaćen ugovor iz Nice o
    proširenju Evropske unije za 12 novih članica. Na prethodno održanom referendumu 7. maja 2001. ugovor odbilo 54 odsto glasača.

    2003. U Sarajevu u 78. godini umro Alija Izetbegović, bivši predsednik Bosne i Hercegovine i dugogodišnji lider Stranke demokratske akcije.

    2003. Misionarka Majka Tereza proglašena blaženom. Čin beatifikacije obavio papa Jovan Pavle II pred više od 150.000 vernika na Trgu Svetog Petra u Vatikanu.

    2005. U Bagdadu je počelo suđenje svrgnutom iračkom predsedniku Sadamu Huseinu i još sedmorici njegovih saradnika, zbog ubistva više od 140 šiita u selu Dudžail, severno od Bagdada.

    2008. Umro je Sije Đin, veteran kineske kinematografije i poznati kritičar ultra levičarske kulturne revolucije. Najpoznatiji je po trilogiji filmova o žrtvama kulturne revolucije 1966-1976, kad su milioni ljudi, osumnjičeni za protivljene komunističkom režimu, bili proganjani.
    Ako vam deluje da je sve u redu, nešto vam je promaklo.

  11. #1091

    14 Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan 20. oktobar






    1728. U Kopenhagenu izbio je požar koji je uništio veći deo grada.

    1740. Umro je rimsko-nemački car Karlo VI, poslednji muški potomak habzburške dinastije. Nakon uspešno vođenog rata protiv Turske, sklopio je povoljan mir u Požarevcu 1718. Međutim, nakon novog rata, Beogradskim mirom 1739. izgubio je gotovo sve teritorije stečene Požarevačkim mirom. Da bi osigurao presto kćerki Mariji Tereziji, izdao je 1713. Pragmatičnu sankciju, kućni zakon dinastije Habzburg.

    1827. U pomorskoj bici kod Navarina, tokom grčkog rata za oslobođenje, ruski, britanski i francuski brodovi uništili su tursku i egipatsku flotu.

    1843. Rođen je srpski komediograf Kosta Trifković, koji je nastavio delo Jovana Sterije Popovića i značajno uticao na Branislava Nušića ("Izbiračica", "Milo za drago", "Mladost Dositeja Obradovića", "Školski nadzornik", "Ljubavno pismo").


    1854. Rođen je francuski pesnik Artur Rembo, koji je svoja najbolja dela napisao između 17. i 20. godine. Hvaljena preko mere i žestoko osporavana, njegova poezija je uticala na sve poetske pravce XX veka, a posebno na simboliste i nadrealiste ("Pijani brod", "Iluminacije, "Boravak u paklu").

    1890. Umro je engleski istraživač i putopisac Ričard Barton, prvi Evropljanin koji je, 1858, video jezero Tanganjika u Africi. Napisao je više od 50 knjiga putopisa i preveo knjigu arapskih pripovedaka "Hiljadu i jedna noć".

    1891. Rođen je engleski fizičar Džejms Čedvik, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1935. Godine 1932. otkrio je neutron, a od 1943. do 1945, kao glavni britanski instruktor radio je na projektu "Menhetn", razvoju atomske bombe u Los Alamosu, SAD.

    1935. Kineske revolucionarne snage Mao Cedunga stigle su u pokrajinu Šensi, na severozapadu Kine, i time okončale "Dugi marš" (oko 10.000 kilometara), započet godinu dana ranije sa jugoistoka zemlje, tokom kojeg su probile četvorostruku blokadu Čang Kaj Šekovog Kuomintanga.

    1935. Alijansa ženskih pokreta Jugoslavije u više gradova organizovala je zborove, zahtevajući jednako, opšte, tajno, aktivno i pasivno pravo glasa za sve građane oba pola.

    1936. Zgrada Skupštine Jugoslavije u Beogradu primila je prve poslanike. Kamen-temeljac položio je 1907. kralj Srbije Petar I Karađorđević, a zgradu je projektovao arhitekta Jovan Ilkić.

    1944. Jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, pod komandom generala Peka Dapčevića, i Crvene armije, pod komandom generala Vladimira Ivanoviča Ždanova, oslobodile su u Drugom svetskom ratu Beograd.

    1945. Egipat, Sirija, Irak i Liban upozorili su SAD da bi stvaranje jevrejske države moglo da izazove rat na Srednjem istoku.

    1949. Jugoslavija je izabrana za nestalnog člana Saveta bezbednosti UN.

    1971. Kancelar Zapadne Nemačke Vili Brant dobio je Nobelovu nagradu za mir.


    1973. Britanska kraljica Elizabeta II otvorila je novoizgrađenu Opersku kuću u Sidneju.

    1991. U zemljotresu na indijskoj strani Himalaja poginulo je više od 340 ljudi i razoreno je desetine hiljada kuća.

    1992. Umro je srpski političar i publicista Koča Popović, učesnik građanskog rata u Španiji, jedan od organizatora ustanka u Srbiji u Drugom svetskom ratu. Posle rata bio je na mnogim visokim funkcijama u SFR Jugoslaviji - potpredsednik Republike i dugogodišnji šef jugoslovenske diplomatije. Posle obračuna Josipa Broza Tita sa liberalnom strujom u Srbiji, povukao se iz političkog života. Kao pisac i publicista pripadao je grupi beogradskih nadrealista, koja je snažno delovala na srpsku književnost između dva rata.

    1992. Jedinice Jugoslovenske narodne armije napustile su dubrovačko ratište, a poluostrvo Prevlaka, na ulazu u Boku Kotorsku, stavljeno je pod kontrolu posmatrača UN; kod mesta Vitez, u Bosni, počeli su sukobi bosanskih Hrvata i Muslimana, dotadašnjih saveznika u ratu protiv bosanskih Srba.

    1998. Skupština Srbije donela je Zakon o javnom informisanju, na osnovu kojeg su u naredne dve godine nezavisni mediji u Srbiji kažnjeni sa preko 30 miliona dinara, uglavnom zbog kritičkog pisanja o režimu Slobodana Miloševića.

    1999. Verski vođa indonežanskih muslimana Abdurahman Vahid postao je prvi izabrani predsednik Indonezije.

    2000. U Ugandi je, saradnjom lokalnih i međunarodnih zdravstvenih radnika, zaustavljeno širenje epidemije prouzrokovane smrtonosnim virusom ebola, od kojeg je umrlo 47 i zaraženo više od 75 osoba.

    2001. Hiljade demonstranata na ulicama francuskih gradova protestovalo je protiv države zbog zavisnosti od nuklearne energije, od koje potiče više od tri četvrtine energije Francuske.

    2003. U Beogradu je preminuo poznati pozorišni i filmski glumac Miodrag Petrović Čkalja, dobitnik Nušićeve nagrade za životno delo, Sterijine nagrade, Sedmojulske nagrade i brojnih drugih nagrada i priznanja. Veliku popularnost stekao je ulogama u humorističkim televizijskim serijama "Muzej voštanih figura", "Servisna stanica", "Kamiondžije"...

    2003. Haški tribunal objavio je optužnice protiv generala bivše Vojske Jugoslavije Nebojše Pavkovića i Vladimira Lazarevića i policijskih generala Sretena Lukića i Vlastimira Đorđevića za zločine počinjene na Kosovu 1999. godine. Pavković, Lazarević i Lukić dobrovoljno su se predali tom sudu 2005, a Đorđević je uhapšen 17. juna 2007. u Budvi, u Crnoj Gori, i izručen Tribunalu.

    2004. Bivši general Susilo Bambang Judhojono, preuzeo je dužnost predsednika Indonezije, kao prvi predsednik izabran na direktnim predsedničkim izborima.

    2005. Istraga UN otkrila je da su visoki oficiri sirijske i libanske obaveštajne službe bili uključeni u atentat na bivšeg libanskog premijera Rafika Haririja.
    Ako vam deluje da je sve u redu, nešto vam je promaklo.

  12. #1092

    14 Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan 21. oktobar






    1422. - Umro je francuski kralj Šarl VI, koji je vladao 42 godine. U početku vladavine nazivan je "Šarl Voljeni", a od 1392, posle nekoliko napada ludila, dobio je nadimak "Šarl Ludi". Tokom njegove vladavine, Englezi su, predvođeni kraljem Henrijem V 1415. naneli težak poraz francuskim trupama u bici kod Azenkura i osvojili severnu Francusku sa Parizom.

    1760. - Rođen je japanski slikar Kacušika Hokusaj, glavni predstavnik realizma u japanskom slikarstvu. Slikao je scene iz svakodnevnog života i predele, uključujući čuveni ciklus "Trideset pogleda na Fudžijamu".

    1772. - Rođen je engleski pisac i mislilac Semjuel Tejlor Kolridž. Postavio je filozofske i teorijske osnove engleskog romantizma, a njegovo delo, iako malo po obimu, snažno je uticalo na evropsko pesništvo XIX veka ("Književna biografija", "Stari mornar", "Kublaj Kan", "Kristabela", zajednička zbirka pesama sa Vordsvortom "Lirske balade").

    1805. - U bici kod Trafalgara Britanci pod Horacijom Nelsonom porazili su francusko-špansku flotu, a da nisu izgubili ni jedan brod. U bici je smrtno ranjen legendarni britanski admiral, a pobeda je Engleskoj obezbedila prevlast na moru za ceo naredni vek.

    1833. - Rođen je švedski hemičar, industrijalac i pronalazač Alfred Bernard Nobel. Pronalaskom dinamita 1867. stekao je veliko bogatstvo čiji je deo zaveštao fondu za nagrade za vanredna dostignuća u fizici, hemiji, medicini, književnosti i zalaganju za mir.

    1879. - Tomas Edison izvršio je u laboratoriji u Nju Džersiju probu svog najnovijeg izuma - sijalice sa grafitnim nitima. Sijalica je svetlela čitavih 13 časova.

    1917. - Rođen je američki trubač, pevač, kompozitor i šef orkestra Džon Birks "Dizi" Gilespi, jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza. Imao je presudnu ulogu u stvaranju "bi-bap" muzike.

    1938. - Japanske trupe su posle nekoliko meseci bombardovanja zauzele kineski grad Kanton.

    1941. - Nemci su u Kragujevcu u Drugom svetskom ratu streljali više od 7.000 civila, među kojima i učenike kragujevačke gimnazije.

    1944. - Američke trupe su zauzele Ahen, prvi veći nemački grad koji su u Drugom svetskom ratu osvojili saveznici.

    1945. - Na izborima u Francuskoj prvi put su glasale žene.

    1950. - Kineske trupe počele su okupaciju Tibeta.

    1969. - Vili Brant je formirao koalicionu vladu socijaldemokrata i liberala, i postao prvi socijaldemokratski kancelar Zapadne Nemačke. Vodio je politiku popuštanja zategnutosti u svetu, posebno u odnosima sa istočnoevropskim zemljama, a njegova "istočna politika" je doprinela stabilizaciji prilika u Evropi.

    1969. - Umro je američki pisac Žan Luj Keruak, poznat kao Džek Keruak, najpoznatiji romansijer bitničkog pokreta pedesetih godina 20. veka ("Na putu", "Podzemljaši", "Doktor Saks", "Anđeli pustoši").

    1984. - Umro je francuski filmski režiser Fransoa Trifo, jedan od tvoraca "novog talasa" francuskog filma. Svetsku slavu je stekao prvim filmom "400 udaraca" (1959) ("Žil i Džim", "Američka noć", "Pucajte na pijanistu", "Poslednji metro").

    1986. - SAD su naredile pedesetpetorici sovjetskih diplomata da napuste zemlju do 1. novembra kao odgovor na proterivanje petorice američkih diplomata iz Moskve.

    1990. - U Bejrutu je, zajedno sa članovima porodice, ubijen vođa libanske Nacionalne liberalne partije i jedan od lidera hrišćanske zajednice u Libanu Deni Šamun.

    1991. - Na osnovu odluke Predsedništva SFR Jugoslavije jedinice Jugoslovenske narodne armije napustile su Sloveniju.

    1994. - SAD i Severna Koreja su potpisale sporazum prema kojem će Pjongjang zamrznuti i potom napustiti nuklearni program.

    1997. - Milo Đukanović, premijer Crne Gore pobedio je na predsedničkim izborima Momira Bulatovića, dotadašnjeg predsednika, koji je imao podršku predsednika Srbije Slobodana Miloševića. Time je znatno smanjen Miloševićev uticaj u Crnoj Gori, a novi predsednik je svoju politiku usmerio na izdvajanje te republike iz jugoslovenske federacije.

    2001. - Jugoslovenski general u penziji Pavle Strugar doborovoljno se predao Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu, koji ga je u februaru optužio za kršenje zakona i običaja rata na području Dubrovnika 1991. On je bio prvi oficir bivše Jugoslovenske narodne armije koji se dobrovoljno predao ovom sudu. Strugar je osuđen 31. decembra 2005. na osam godina zatvora.

    2003. - U seriji velikih požara koji su zahvatili šume i naselja u okolini Los Anđelesa i San Dijega (južna Kalifornija), poginula su 22 čoveka, izgorelo je preko 300.000 hektara šume i oko 3.500 kuća.

    2005. - Umrla je Širli Horn, džez pevačica i dobitnica nagrade "Gremi", poznata po svojim intimnim, šapućućim vokalima i po virtuoznom sviranju na klaviru.

    2007. - Umrla je britanska glumica Debora Ker, jedna od najvećih holivudskih glumica pedesetih godina. Među njenim najpoznatiji filmovima su "Odavde do večnosti", "Kralj i ja", "Quo Vadis" i "Nezaboravna ljubavna priča". Igrala je sa poznatim glumcima kao što su Bert Lankester, Jul Briner, Keri Grant.
    Ako vam deluje da je sve u redu, nešto vam je promaklo.

  13. #1093

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan - 22. oktobar

    1797. - Francuz Žak Garneren (Jacques Garnerin) proslavio se kao prvi čovek koji je redovno skakao padobranom. Prvi put je javno nastupio u Parizu na današnji dan 1797. godine, i tom prilikom je uspešno skočio sa visine veće od 600 metara. Njegov padobran je imao oblik suncobrana, a bio je napravljen od belog platna za jedra, i u prečniku je bio širok oko sedam metara. U središtu kalote nalazio se drveni kotur od otprilike 25 cm, sa rupom u sredini koja je omogućavala da vazduh izlazi iz kalote. Taj deo je bio pričvršćen za platno većim brojem kratkih pantljika.

    1811. - Rođen je Franc List, mađarski kompozitor, pijanista i dirigent, jedan od najuticajnijih i najistaknutijih muzičara svoga vremena. Nenadmašan kao pijanista, uživao je svetsku reputaciju. Dao je novi pravac muzici 19. veka, naročito uvođenjem programske muzike. Klavirska dela: "Godine hodočašća", "Legende", "Ljubavni snovi", "Sonata u h-molu", 20 mašarskih rapsodija, veliki broj transkripcija svojih i tuđih kompozicija, simfonije "Faust" i "Dante", simfonijske pesme "Les preludes", "Mazeppa", "Tasso"...

    1844. - Rođena je Sara Bernar, čuvena francuska glumica. Svojim velikim formatom, njena gluma ispunjava čitavu jednu pozorišnu epohu. Bila je i profesor Konzervatorijuma u Parizu. Napisala je "Memoare".

    1887. - U redu za patente u Njujorku, dotad nepoznat srpski pronalazač Nikola Tesla prijavio je šest izuma - asinhroni motor, obrtno magnetno polje, višefaznu naizmeničnu struju, način izrade motora za višefaznu struju, generator i transformator. Izume je 1888. otkupila firma "Vestinghaus" i njihovu primenu prikazala na svetskoj izložbi u Čikagu 1893.

    1912. - Treća srpska armija generala Božidara Jankovića je u Prvom balkanskom ratu razbila turske snage i oslobodila Prištinu.

    1921. - U Beogradu je osnovan Srpski aeroklub.

    1927. - Umro je srpski pisac Borisav Stanković, pesnik mladosti, ljubavi, prolaznosti života i ljudske tragike, dubok analitičar političkih i psiholoških procesa u srpskom društvu uzdrmanom socijalnim raslojavanjem. Slikao je Vranje i jug Srbije, degeneraciju starih trgovačkih porodica i talas promena, opisijući patrijarhalnu atmosferu rodnog grada i potčinjenost pojedinca svemoćnom sudu čaršije. Sjajan poznavalac ljudske duše, naročito je rado slikao likove izraženih psihičkih i čulnih osobina kojima gopodare strast i dert, dovodeći ih u žestok sukob s moralnim nazorima male sredine. Dela: knjige pripovedaka "Iz starog jevanđelja", "Stari dani", drame "Koštana", "Tašana", roman "Nečista krv", memoari "Pod okupacijom".

  14. #1094

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan - 23. oktobar

    42. p. n. e. - Marko Junije, rimski republikanac koji je ubio Cezara, izvršio je samoubistvo na bojnom polju, nakon što ga je Antonije potukao kod Filipa.

    1789. - Rođen je srpski novinar i publicista Dimitrije Davidović, otac srpske štampe, pisac najliberalnijeg srpskog ustava u 19. veku. Napustio je studije medicine započete u Pešti i Beču i 1813. pokrenuo u Beču "Novine serbske", koje su izlazile devet godina. Pritisnut dugovima, prešao je u Srbiju, gde je do 1829. bio sekretar kneza Miloša Obrenovića i nakratko ministar unutrašnjih poslova i prosvete. Po uzoru na francuski i belgijski ustav, izradio je Sretenjski ustav, usvojen 3. februara 1835, koji je knez Miloš u martu 1835. suspendovao, sa zadovoljstvom, iskoristivši negodovanje Austrije, Turske i Rusije, kojima nije odgovarao liberalan ustav. Posle toga je kod kneza pao u nemilost.

    1890. - Prvi put je izvedena opera "Knez Igor" u Sankt Peterburgu.

    1912. - Turskim napadom je počela Kumanovska bitka, u kojoj je Prva srpska armija pod komandom regenta Aleksandra Karađorđevića za samo dva dana do nogu potukla tursku Vardarsku armiju Zeki-paše i tako zadala težak udarac moćnom neprijatelju u Prvom balkanskom ratu. Turci su u početku imali više uspeha, zbog slabog izviđačkog i obaveštajnog rada srpske vojske, koja nije imala tačan uvid u bojni raspored neprijatelja, a srpska Vrhovna komanda je smatrala da je reč o turskim prethodnicama i da će se glavna bitka odigrati na Ovčem polju. U trenutku kad su sukobi otpočeli, Prva armija je bila dosta udaljena od Druge i Treće armije, a pod najžešći udar je potpala njena Dunavska divizija prvog poziva pukovnika Miloša Božanovića koja je imala i najteže gubitke, ali i odlučujuću ulogu u bici. Pri tom se posebno istakao niži oficirski kadar, zahvaljujući čijoj su samoinicijativi naneseni snažni udari u turski raspored, tako da se 24. oktobra elitna turska armija u neredu i panici povukla ka Bitolju. Trijumf je silno uzdigao moral srpske vojske i naroda i bio je temelj kasnijih pobeda u Prvom i Drugom balkanskom i u Prvom svetskom ratu.

    1941. - Premijerno je prikazan Diznijev crtani film "Dambo".

    1942. - Britanski osmi bataljon pod komandom generala Montgomerija prešao je u ofanzivu i kod Alamejna (mesto u Egiptu) i potukao Romelov afrički ekpspedicioni korpus.

    1944. - Prebacujući se preko Dunava u tek oslobođeni Beograd, u Drugom svetskom ratu je pod nerasvetljenim okolnostima poginuo srpski revolucionar Ivan Milutinović, jedan od najistaknutijih vođa Narodnooslobodilačkog rata, narodni heroj, član Vrhovnog štaba i Politbiroa Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije. Bio je jedan od glavnih organizatora ustanka protiv okupatora, većnik AVNOJ-a i član vlade, odnosno Nacionalnog komiteta.

    1944. - Sovjetske trupe su ušle u Mađarsku. Istoga dana 12 godina kasnije, počela je mađarska revolucija protiv staljinističke politike.

    1983. - U eksploziji kamiona bombe u Bejrutu poginuo je 241 američki vojnik.

  15. #1095

    Odgovor: Dogodilo se na današnji dan

    Na današnji dan - 24. oktobar

    1360. Engleski kralj Edvard III i francuski kralj Žan le Bon u Kaleu potpisali sporazum kojim je okončana prva faza Stogodišnjeg rata. Englezi dobili deo francuske teritorije, Edvard III se odrekao polaganja prava na francuski presto.

    1601. Umro danski astronom Tiho Brahe. Izgradio opservatoriju Uranijenburg na ostrvu Hven i gotovo dve decenije osmatrao planete, posebno Mars. Otkrio jednu zvezdu u sazvežđu Kasiopeja.

    1618. Rođen car Aurangzeb, veliki mogul Indije. Na vlast došao pošto je zbacio oca i pogubio braću. Proširio mogulsko carstvo, podsticao umetnost i nauku i fanatično širio islam i progonio hinduiste.

    1648. Vestfalskim mirom, koji su zaključili nemački car i vladari Francuske i Švedske, završen Tridesetogodišnji rat. Mirovnim ugovorom potvrđena načela Augsburškog verskog mira, o ravnopravnosti rimokatolika i protestanata, osujećena namera rimsko-nemačkog carstva i pape za hegemoniju u Evropi.

    1725. Umro Alesandro Gaspare Skarlati, najznačajniji italijanski kompozitor visokog baroka, autor brojnih opera i religioznih kompozicija.

    1795. Pruska, Austrija i Rusija izvršile treću podelu Poljske. Poljska prestala da postoji kao nezavisna država.

    1882. Nemački bakteriolog Robert Koh otkrio bakteriju koja izaziva tuberkulozu. Bakterija kasnije nazvana Kohov bacil.

    1907. Umro srpski novinar, pisac i političar Pera Todorović, jedan od osnivača Narodne radikalne stranke, autor programa i statuta stranke. Krajem 1886. isključen iz stranke pošto je obnovio list Samouprava i počeo da napada radikale. Pokrenuo i do 1903. izdavao Male novine, prvi senzacionalistički list u Srbiji.

    1912. Pobedom I srpske armije, pod komandom regenta Aleksandra Karađorđevića, nad turskom Vardarskom armijom, pod komandom Zeki-paše, završena Kumanovska bitka u I balkanskom ratu.

    1917. Počela bitka kod mesta Kaporeto, u I svetskom ratu, u kojoj su Nemci i Austrijanci naneli težak poraz italijanskoj vojsci i naterali je u bekstvo.

    1922. Parlament Irske prihvatio ustav po kom se ta država zove Slobodna Irska Država. Ustav formalno stupio na snagu u decembru.

    1939. Nacisti u Nemačkoj naredili Jevrejima da nose Davidovu zvezdu.

    1944. Avioni SAD u II svetskom ratu, tokom velike vazdušno-pomorske bitke u filipinskom zalivu Lejte, potopili japanski nosač aviona Musaši, jedan od najvećih u svetu.

    1945. Stupila na snagu Povelja Ujedinjenih nacija koju je u junu 1945. u San Francisku potpisala 51 zemlja-osnivač svetske organizacije, među njima Jugoslavija.

    1948. Umro austrijski kompozitor mađarskog porekla Franc Lehar, najznačajniji predstavnik bečke operete u prvoj polovini XX veka.

    1957. Umro francuski modni kreator Kristijan Dior, jedan od glavnih kreatora mode u svetu posle II svetskog rata.

    1964. Britanska afrička kolonija Severna Rodezija stekla nezavisnost pod nazivom Republika Zambija, s predsednikom Kenetom Kaundom.

    1970. Kandidat levice Salvador Aljende izabran za predsednika Čilea. Ubijen u septembru 1973. u državnom udaru oficirske hunte koju je predvodio Augusto Pinoče.

    1980. Vlasti Poljske legalizovale nezavisni radnički sindikat Solidarnost.

    1991. U Sarajevu konstituisana prva Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, za prvog predsednika izabran Momčilo Krajišnik. Skupština usvojila Deklaraciju o pravu srpskog naroda na samopredeljenje.

    1997. U Beogradu ubijen Zoran Todorović, sekretar Direkcije Jugoslovenske levice, direktor Beopetrola, blizak

    prijatelj porodice predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića. Ubica nikada nije otkriven.

    2000. Skupština Srbije izabrala prelaznu tehničku Vladu Srbije koja će do vanrednih parlamentarnih izbora 23. decembra obezbediti funkcionisanje zemlje. Vladu formirali Demokratska opozicija Srbije, Srpski pokret obnove i Socijalistička partija Srbije.

    2001. U napadu snaga SAD na Kabul ubijena 22 člana pakistanskog militarističkog pokreta Harakat ul Mudžahedini, koji su se borili protiv indijske vlasti u Kašmiru.

    2002. U Republici Srpskoj smenjeno i uhapšeno više odgovornih lica zbog afere izvoza oružja i vojne opreme Iraku, koji je pod sankcijama UN. U aferu umešani Vazduhoplovni zavod Orao iz Bijeljine i preduzeće Jugoimport-SDPR iz Beograda, čiji je direktor Jovan Čeković smenjen.

    2003. Posle 27 godina upotrebe putnički supersonični avion konkord britanske avio-kompanije Britiš ervejz poslednji put sleteo na londonski aerodrom Hitrou. Završeno jedno od najglamuroznijih poglavlja u istoriji avijacije.

    2005.
    Savet bezbednosti UN odobrio početak pregovora o budućem statusu Kosova. Generalni sekretar UN Kofi Anan imenovao bivšeg predsednika Finske Martija Ahtisarija za specijalnog izaslanika UN o pregovorima o statusu Kosova.

    2005. Umrla je Roza Parks začetnica pokreta za zaštitu prava crnaca u Americi. Njeno odbijanje da ustupi belcu sedište u autobusu, zbog čega je završila u zatvoru, začelo je pokret za zaštitu ljudskih prava u toj državi.

    2007. Južnokorejska obaveštajna služba priznala je da je 1973. izvela najveću otmicu u istoriji te zemlje, kada je u Tokiju kidnapovala lidera opozicije Kim De Džunga, koji je 1997. izabran za predsednika Južne Koreje. Nobelovu nagradu za mir dobio je 2000. zato što je organizovao istorijski samit sa Severnom Korejom
    Poruku je izmenio Morpheus, 24.10.2009 u 01:39

Strana 73 od 98 PrvaPrva ... 2363717273747583 ... PoslednjaPoslednja

Slične teme

  1. Hit dana
    Autor love hunter u forumu Muzika
    Odgovora: 804
    Poslednja poruka: 09.09.2017, 14:55
  2. Na današnji dan dogodilo (mi) se...
    Autor Sirijus u forumu Druženje forumaša
    Odgovora: 12
    Poslednja poruka: 21.05.2013, 10:08
  3. 4 dana i 1 kindžal
    Autor kohili u forumu Filozofija
    Odgovora: 3
    Poslednja poruka: 28.11.2009, 14:58
  4. Svakoga dana treba...
    Autor SQUAW u forumu Humor i zabava
    Odgovora: 6
    Poslednja poruka: 06.04.2009, 22:21
  5. Glupost dana!!!
    Autor Captain Jack u forumu Humor i zabava
    Odgovora: 17
    Poslednja poruka: 10.01.2009, 18:27

Tagovi za ovu temu

Vaš status

  • Ne možete pokrenuti novu temu.
  • Ne možete poslati odgovor.
  • Ne možete dodati priloge
  • Ne možete prepraviti svoje poruke
  •